WYCIECZKI PO PODKARPACIU

809

Łańcucki zamek Pileckich, Lubomirskich i Potockich, na przełomie XV i XVI stulecia, był własnością Stanisława Stadnickiego zwanego Diabłem Łańcuckim. Zniszczony on został podczas trwających wojen w siedemnastym wieku. Jednak odbudowano go w dość krótkim czasie, przez marszałka wielkiego koronnego, Stanisława Lubomirskiego, stanowiąc perłę architektoniczną Podkarpacia.

Powstała wówczas, dwupiętrowa budowla z wewnętrznym dziedzińcem i narożnymi wieżami. Pobudowano zatem bryłę zamku, na planie czworoboku i otoczono ją fortyfikacjami bastionowymi w kształcie gwiazdy pięcioramiennej.

Znamienici

W pracach uczestniczyli znamienici architekci tacy jak Maciej Trapola oraz Jan Chrzciciel Falconi i Krzysztof Mieroszewski. W parcach nad zamkiem łańcuckim, pracowali także i wielcy malarze, na przykład Ingerman i Stanisław Kostecki. Na szańcach wałów obronnych zamku, ustawiono 80 dział i powołano 400-osobową załogę do jego ewentualnej obrony. Wokół wspomnianych wałów, uformowano suchą fosę, a przed nią jeszcze jeden wał nasypowy. Warowni nadano zatem, charakter palazzo in fortezza, co znaczy, że spełniała ona funkcje mieszkalne i obronne. Piękne wnętrza tego zamku, zdobione były malowidłami wybitnych artystów, a umeblowanie zachwyca oko niejednego konesera sztuki. Od strony zachodniej zamku, znajdowała się potężna brama i most zwodzony.

Najazd wojsk szwedzkich

Zamek w Łańcucie, oparł się najazdowi szwedzkiemu, który miał miejsce w 1655 roku. Skutecznie oparł się też on, sprzymierzonym ze Szwedami wojskom Jerzego Rakoczego w roku 1657. w tym samym roku, fortyfikacje zamkowe przebudowano zgodnie z planami architekta Tylmana z Gameren, który zaprojektował także hełmy zachodnich wież zamku.

Kolejna przebudowa

Druga wielka przebudowa zamku, nastąpiła na przełomie XVIII i XIX wieku. Jej inicjatorką, była księżna Izabela z Czartoryskich Lubomirska. Zamek przekształcono wówczas we wspaniałą rezydencję pałacową, którą otoczono parkiem krajobrazowym z klasycystyczną oranżerią i gloriettą. Dobudowano również bibliotekę i teatr pałacowy, w którym w 1792 wystawiono po raz pierwszy sztukę, zatytułowaną „Parady” autorstwa Jana Potockiego.

Wnętrza pałacowe

Komnaty pałacowe, przebudowane w stylu rokoko i klasycyzmu. Ozdobiono je rzeźbami, malowidłami i licznymi sztukateriami. Kolejna przebudowa zamku, odbyła się z dyrekktywy hrabiego Romana Potockiego i jego żona Elżbiety z Radziwiłłów. Dokonali jej, architekci Armand Bauque i Albert Pio. Rezydencja zyskała zatem elewację w stylu francuskiego neobaroku, unowocześniono także przy okazji wnętrza pałacowe, instalując łazienki, wodociągi, centralne ogrzewanie, elektryczność, a nawet telefony, zbudowano stajnię i powozownię. Przekształcono w stylu angielskim park i zespoły kwiatostanowe.
Ostatni ordynat Alfred III Potocki opuścił Łańcut w lipcu 1944, wywożąc ze sobą 11 wagonów dzieł sztuki i archiwaliów. Zamek szczęśliwie przetrwał okres wojny, a w roku 1945 otwarto w nim Muzeum Wnętrz i Powozów.

Nasza redakcja, dziękuję panu dyrektorowi K.W. Wojtowiczowi za zaproszenie do zamku w Łańcucie.

Ewa Michałowska – Walkiewicz
pomoc w realizacji tekstu Mirosława Staniec

UDOSTĘPNIJ
Poprzedni artykułZDOLNI
Następny artykułNOBEL W SZTUKACH WALKI

ZOSTAW ODPOWIEDŹ

Please enter your comment!
Please enter your name here